4.Α.3_ΕΡΓΑΣΙΑ+ΚΕΡΑΥΝΟΙ

**Μάθημα 3ο Εργασία Κεραυνοί**

Ο Χάρτης των Κυκλάδων
Το όνομα Κυκλάδες σημαίνει "αυτές που βρίσκονται σε κύκλο". Τα νησιά των Κυκλάδων ονομάστηκαν έτσι από τους αρχαίους, διότι τα φαντάστηκαν να σχηματίζουν αδρά έναν κύκλο γυρώ από το ιερό νησί της Δήλου. Αποτελούν τη φυσική γέφυρα, η οποία ενώνει τον κυρίως ελλαδικό χώρο με τη Μικρά Ασία και την Κρήτη.



Η ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΙΤΩΝ

ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΙΤΩΝ

ΤΟΠΟΣ ΔΙΑΜΟΝΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

=
Α. Ζούμε στο Καστρί της Σύρου, το β΄ μισό του 3000 π.Χ. Είναι ένας οργανωμένος, πλούσιος, πολυάριθμος συνοικισμός κοντά στη θάλασσα, με τεχνητή και φυσική οχύρωση στην κορυφή του λόφου Καστρί και με εκτεταμένο νεκροταφείο στη Χαλανδριανή. Η περιοχή είναι βορειοανατολικά της Σύρου απέναντι από την Τήνο και δυτικά της Δήλου. Οι περιορισμοί του φυσικού περιβάλλοντος, μας ανάγκασαν να στραφούμε στη θάλασσα. ====== Οι οικισμοί χτίζονται σε θέσεις, οι οποίες εξασφαλίζουν από τη μια τη δυνατότητα θαλάσσιας εικοινωνίας και ασφαλή αγκυροβόλια, και από την άλλη προστασία από φυσικές θεομηνίες ή εχθρικές επιθέσεις. Γύρω από τους οικισμούς υπάρχουν τείχη με ύψος 1,60 μ. Για την εγκατάσταση επιλέγονται ακρωτήρια οχυρωμένα κοντά σε νεκροταφεία. Τα νεκροταφεία είναι με ιαβωτιόσχημους και τραπεζοειδεις τάφους, με πρωτόγονη θολωτή μορφή.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ Β. Το ταβάνι είναι ξύλινο, οι τοίχοι ειναί πέτρινοι, το πάτωμα ειναι από χώμα πολύ καλά πατημένο και έχουμε στρώσει δέρματα ζώων για να μην κρυώνουμε. Το σπίτι μας είναι μικρό με τοίχους από πέτρα πάχους 50 εκ. Οι στέγες είναι κατασκευασμένες από ξύλινα δοκάρια, καλάμια και πηλό. Τα έπιπλά μας σκαμνιά,καρέκλες, τραπέζια είναι ξύλινα.Το χειμώνα για να ζεσταινόμαστε ανάβουμε φορητά μαγκάλια και στρώνουμε στο δάπεδο προβιές. Ανάβουμε λυχνάρια που καίνε λάδι, όταν σκοτεινιάζει. Πολλά από τα αγγεία και τα σκεύη που χρησιμοποιούμε για να αποθηκεύσουμε τρόφιμα, να μαγειρέψουμε ή να τρώμε, κρέμονται στο εσωτερικό του σπιτιού. Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΑΣ ==== Γ. Τα δημητριακά [κριθάρι, σιτάρι], τα όσπρια [φακή και μπιζέλια], οι ελιές, διάφορα φρούτα και καρποί αποτελούν τη βάση της τροφής μας. Τα ψάρια τέλος και τα θαλασσινά συμπληρώνουν το καθημερινό τραπέζι. ====

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ====Δ. Η κτηνοτροφία είναι μια από τις βασικές ασχολίες. Πρόβατα, κατσίκια, βόδια, γουρουνάκια μας δίνουν το κρέας και το γάλα, αλλά και τα δέρματα και το μαλλί. Ναυτιλία, εμπόριο, αλιεία, κυνήγι και γεωργία είναι τα βασικά επαγγέλματα. Η επιβίωσή μας βασίζεται στην τεχνολογία. Εκμεταλλευομαστε τις πρώτες ύλες. Διαπρέπουμε στη μεταλλοτεχνία και στη μικροτεχνία [εργαλεία, αργυρές καρφίτσες, διαδήματα, περιδέραια από χάντρες ή κοχύλια]. Με πλεούμενα ταξιδεύουμε παντού και φέρνουμε αναλώσιμα είδη και ιδέες. Έτσι αναπτύσσουμε τη μεταλλουργία. ====

Λίθινα κοσμήματα της Πρωτοκυκλαδικής περιόδου ==== Ικανοί και τολμηροί ναυτικοί κάνουν μακρινά ταξίδια για να ανταλλάξουν τα προιόντα μας. Ανοίγοντας τα πανιά των καραβιών μας, ανοίγουν και οι πνευματικοί μας ορίζοντες, κατά την επαφή που έχουμε με άλλους πολιτισμούς. Ταξιδεύουμε στην Παλαιστίνη για να αγοράσουμε πορφύρα, στην Κύπρο αγοράζουμε χαλκό και πουλάμε λάδι και τα αγγεία μας, από τη Μήλο αγοράζουμε οψιανό και από την Αίγυπτο φέραμε την τέχνη της τοιχογραφίας. ====

Τοιχογραφία Θηρά, Ψαράς Γυναικείο-ανδρικό ειδώλιο κυνηγού[μάρμαρο] Πήλινο κυλινδρικό πόδι αγγείου με απεικόνιση ψαράδων Πυγμάχοι

Ανταλλαγή προιόντων

ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ

Ο αρπιστής της Κέρου- Πρωτοκυκλαδική περίοδος

Ο Εγείρων πρόποσιν- Μαρμάρινο ειδώλιο Κυκλαδίτης μουσικός

Την ονομασία [|Κυκλάδες] χρησιμοποίησαν οι [|αρχαίοι έλληνες] συγγραφείς για να χαρακτηρίσουν το πυκνό [|σύμπλεγμα] των μικρών [|νησιών] στο κέντρο του [|Αιγαίου πελάγους], τα οποία φαίνονται να σχηματίζουν έναν νοητό [|κύκλο] γύρω από το ιερό νησί τους και τόπο λατρείας του [|Απόλλωνα], τη [|Δήλο]. Τα νησιά αυτά υπήρξαν το λίκνο ενός σημαντικού πολιτισμού, του λεγόμενου **Κυκλαδικού πολιτισμού**, που άνθησε κατά την 3η [|χιλιετία] π.X. Τρεις είναι οι λόγοι που συνέτειναν στη γένεση και στην ανάπτυξη πολιτισμού στις Κυκλάδες κατά τους αρχαιότατους αυτούς χρόνους. Πρώτον, η στρατηγική γεωγραφική τους θέση, δεύτερον, οι περιορισμοί του φυσικού τους [|περιβάλλοντος] οι οποίοι ανάγκασαν τους νησιώτες να στραφούν εξαρχής στην θάλασσα προκειμένου να προσποριστούν τα απαραίτητα για την επιβίωσή τους και τρίτον, ο ορυκτός τους πλούτος, συγκεκριμένα ο [|οψιανός] της [|Μήλου], η [|σμύριδα] της [|Νάξου], ο [|μόλυβδος] της [|Σίφνου], ο [|χαλκός] της [|Κύθνου] και της [|Σέριφου] και, τέλος, η κατεξοχήν πρώτη ύλη των νησιών, το [|μάρμαρο]. Ο όρος //κυκλαδικός πολιτισμός//, τον οποίο ο [|Χρήστος Τσούντας] χρησιμοποίησε με γεωγραφική και χρονολογική σημασία, είναι συνώνυμος των όρων //Πρωτοκυκλαδικός πολιτισμός// ή //Πρώιμη εποχή του Χαλκού// ή //Πρωτοχαλκή εποχή//. Με τους όρους αυτούς προσδιορίζεται η πρώτη από τις τρεις περιόδους στις οποίες διακρίνεται συμβατικά η [|εποχή του χαλκού] στα νησιά των Κυκλάδων. Η εποχή αυτή καλύπτει περίπου δύο χιλιετίες, δηλαδή το διάστημα από το 3200 έως το 1100 π.χ., και διακρίνεται σε Πρωτοκυκλαδική, Μέση και

Υστεροκυκλαδική. Ο Κυκλαδικός πολιτισμός όμως άκμασε περισσότερο την περίοδο της πρώιμης Εποχής του Χαλκού (3000).

πηγη βικιπιδια

Ο κίνδυνοs που αντιμετωπίζουμε ειναι οι __ΠΕΙΡΑΤΕΣ__. Για να ξέρουμε εάν μας επιτίθεται, χτίζουμε τα σπίτια μας σε βουνοκορφές.
Στις Κυκλάδες ωστόσο, που πρωτοκατοικήθηκαν κατά την ύστερη Νεολιθική εποχή, αυτό που περισσότερο από ο,τιδήποτε άλλο χαρακτηρίζει την Πρώιμη Χαλκοκρατία (ή αλλιώς Πρωτοκυκλαδική περίοδο) είναι η εντυπωσιακή ανάπτυξη της λιθοτεχνίας και ιδιαίτερα της μαρμαρογλυπτικής. Η κατεργασία του μαρμάρου, που αφθονεί στη Νάξο και την Πάρο, έφθασε σε αξιοζήλευτα επίπεδα δεξιοτεχνίας κατά τη κατασκευή αγγείων και ειδωλίων. Τα λίθινα αγγεία μιμούνται πήλινα πρωτότυπα και χρησιμοποιήθηκαν κυρίως ως ταφικά κτερίσματα, πιθανόν ευκατάστατων νησιωτών. Τα μαρμάρινα ειδώλια, που απεικονίζουν γυναικείες κυρίως μορφές, χαρακτηρίζονται από θαυμαστή λιτότητα και αφαιρετικότητα, που δε συναντάμε ξανά παρά μόνο στην τέχνη του 20ου αιώνα. Ως επί το πλείστον έχουν βρεθεί σε τάφους, αν και πολλά προέρχονται από λαθρανασκαφές και είναι αβέβαιης προέλευσης. Ποια ήταν η σημασία τους; Ήταν απεικονίσεις θεοτήτων ή λατρευτών; Ήταν λατρευτικά αντικείμενα, φυλακτά, τάματα ή απλώς παιχνίδια; Ποτέ δε θα μάθουμε, μια κι οι Κυκλαδίτες δεν άφησαν γραπτές μαρτυρίες. Το μυστήριο που τα περιβάλλει όμως, σε συνδυασμό με την υψηλή αισθητική τους, θα κρατά πάντα ζωντανό το ενδιαφέρον και θα εξάπτει τη φαντασία κοινού και επιστημόνων.

=**ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΓΛΕΝΤΙ**=

Η δυσκολία της επικοινωνίας, αποκλειστικά θαλάσσιας, των Κυκλάδων με την ηπειρωτική Ελλάδα διατήρησε τον κόσμο τους σχεδόν ανέπαφο. Οι συνήθεις περνούσαν από γενιά σε γενιά και μόνο η έλευση των προσφύγων μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή μπορεί να προσέθεσε κάποιους καινούργιους τόνους. Όμως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με την εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση, την εκβιομηχάνιση της παραγωγής, τον τουρισμό και τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, οι συνθήκες αλλάζουν. Μέσα σε δύο-τρεις γενιές μεταμορφώνονται όσα διατηρήθηκαν για αιώνες. Όμως δεν χάθηκαν όλα. Σοφές παραδόσεις, μυστικά και αξίες έχουν προσεκτικά φυλαχτεί και διασώζονται ακόμα στην καθημερινότητα των Κυκλαδιτών, αλλά και σε μέρες που σημαδεύουν το χρόνο, σε γιορτές, χαρές, ακόμα και λύπες. Σε κάθε νησί τηρούνται με μεγάλη προσήλωση και πηγαίο κέφι οι γιορτές των τοπικών προστατών αγίων, με τους «πανηγυράδες» (Σίφνος, Κουφονήσια) και τους «κτήτορες» (Σέριφος) να μεριμνούν ώστε να οργανωθούν όλα στην εντέλεια - μια ιδανική ευκαιρία για να γνωρίσουν οι φιλοξενούμενοι τον τρόπο που οι Κυκλαδίτες γλεντούν με νησιώτικα τραγούδια και χορούς υπό τους ήχους του βιολιού και του λαούτου, όπου το κέφι απογειώνεται. Ολα αυτά θα τα καταλάβουν αργότερα από παραστάσεις που είναι ζωγραφισμένες σε βράχους ή πλάκες. Ανθρωποι που χορεύουν

ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ ΤΟ ΣΗΜΑ ΜΑΣ