ΑΧΑΙΟΙ, ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣj0440424.jpg


Οι Αχαιοί γύρω στα 1600 π.Χ. κατέβηκαν από το Βορρά κι εγκαταστάθηκαν κατ’ αρχήν στα ορεινά της Βόρειας Ελλάδας. Χρησιμοποιούσαν χάλκινα όπλα και, με την πάροδο του χρόνου, κατέκτησαν τα πεδινά μέρη του ελληνικού χώρου, φτάνοντας μέχρι τα νότια παράλια της Πελοποννήσου. Κατόρθωσαν να αφομοιώσουν τους Προέλληνες, που κατοικούσαν μέχρι τότε στην Ελλάδα. Θεωρούνται οι πρώτοι Έλληνες και δημιούργησαν τον πρώτο καθ’ αυτό ελληνικό πολιτισμό, που ονομάστηκε από τους αρχαιολόγους μυκηναϊκός. Στοιχεία πολλά και πολύτιμα για τον πολιτισμό αυτό μας δίνουν τα ομηρικά έπη.

Μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα τίποτε δεν ήταν γνωστό για τον πολιτισμό των Αχαιών. Η Ιλιάδα και η Οδύσσεια θεωρούνταν μυθικά έπη χωρίς κανένα αληθινό στοιχείο. Όμως, το 1876 ο Ερρίκος Σλήμαν, ανασκάπτοντας τους αρχαιολογικούς χώρους της Τροίας και των Μυκηνών, έδωσε υπόσταση στο μυκηναϊκό θρύλο και στα αναφερόμενα στα ομηρικά έπη, αποκαλύπτοντας πάμπολλα στοιχεία ενός μεγάλου πολιτισμού.
Η Μυκηναϊκή περίοδος που αρχίζει το 1600 π.Χ. χωρίζεται σε τρεις υποπεριόδους:

Πρώιμη Μυκηναϊκή από το 1580 π.Χ. έως το 1500 π.Χ.
Μέση Μυκηναϊκή από το 1500 π.Χ . έως το 1425 π.Χ.
Νεότερη Μυκηναϊκή από το 1425 π.Χ. έως το 1100 π.Χ.
Γύρω στα 1580 π.Χ., αφού σταθεροποιήθηκαν στον ελληνικό χώρο οι Αχαιοί, αρχίζει η άνθηση νέου πολιτισμού, στη διάρκεια του οποίου οι άνθρωποι που τον θεμελίωσαν θα αποκτήσουν συνείδηση του εαυτού τους και θα φανούν πια τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής φυλής.
Οι Αχαιοί ή Μυκηναίοι, ήρθαν σε επαφή με τους Μινωίτες, οι οποίοι είχαν επεκτείνει το εμπόριό τους και στην ηπειρωτική Ελλάδα. Γνώρισαν τον πολιτισμό τους και επηρεάστηκαν πολύ από αυτόν. Υπάρχουν δυο θεωρίες για την επίδραση του μινωικού πολιτισμού στο μυκηναϊκό.
α) Η θεωρία του Έβανς υποστηρίζει ότι ο μυκηναϊκός πολιτισμός εμφανίστηκε εντελώς ξαφνικά φορώντας μινωικά ρούχα και ότι οι Μυκηναίοι, που ήταν κτηνοτρόφοι και γεωργοί, έγιναν ξαφνικά έμποροι και ναυτικοί και υιοθέτησαν τη θρησκεία, τη μόδα, την τέχνη και τον τρόπο ζωής των Μινωιτών.
β) Η θεωρία του Wace, σύμφωνα με την οποία οι Μυκηναίοι επηρεάστηκαν από τον πολιτισμό της Κρήτης, έβαλαν όμως τη δική τους προσωπική σφραγίδα. Έτσι ο μυκηναϊκός πολιτισμός έμεινε στο βάθος του ελλαδικός.



ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΠΗΓΑΝ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ


Η Κύπρος ευρισκόμενη στο ανατολικό άκρο της Μεσογείου, μεταξύ των χωρών της Ανατολής, της Αιγύπτου και της Ελλάδος, για χιλιάδες χρόνια αποτέλεσε πεδίον επαφής των πολιτισμών της Ανατολής, της Αιγύπτου και των πολιτισμών του Αιγαίου.

Κατά την εποχή της χαλκοκρατίας ο ρόλος της υπήρξε πολύ σημαντικός. Με την ανακάλυψη του χαλκού παρουσίασε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη, καθώς το νησί διέθετε πλούσια κοιτάσματα. Πολλοί από τους κατοίκους της που μέχρι τότε ασχολούνταν με την κτηνοτροφία και τη γεωργία (στις εύφορες πεδιάδες της καλλιεργούνταν σιτηρά, κηπευτικά, ελιές και φρούτα), αλλά και με την υλοτομία και την ξυλουργική, (τα ορεινά μέρη της σκεπάζονταν από πυκνά δάση που έδιναν άφθονη ξυλεία για την κατασκευή πλοίων), έγιναν μεταλλωρύχοι, τεχνίτες και έμποροι.

Από το 1550 π.Χ., περίπου, ως το 1050 π.Χ. (Ύστερη χαλκοκρατία) έγινε πολύ σημαντικό πολιτικό, πολιτιστικό και εμπορικό κέντρο, αφού με την εγκατάσταση εκεί μυκηναίων αποίκων, συνδέθηκε με το μυκηναϊκό κόσμο. Για τους Αχαιούς, που μετά την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας και την καταστροφή των μινωικών πόλεων ήλεγχαν το εμπόριο με την Ανατολή, η Κύπρος αποτελούσε ιδανικό σταθμό για τη διεξαγωγή των εμπορικών τους δραστηριοτήτων. Επίσης μεγάλο οικονομικό ενδιαφέρον αποτελούσαν γι’ αυτούς και τα πλούσια κοιτάσματα χαλκού της νήσου.

Η εγκατάσταση των Αχαιών στην Κύπρο έγινε το 1300 περίπου π.Χ. Οι άποικοι έκτισαν πόλεις, τις οποίες οχύρωσαν με κυκλώπεια τείχη και προμαχώνες, όπως την Έγκωμη, το Κίτιο και την Παλαίπαφο. Έφεραν μαζί τους την ελληνική γλώσσα, τη θρησκεία, τις συνήθειες και την τέχνη τους.

Οι ανασκαφές έφεραν στο φως θολωτούς τάφους, παρόμοιους με των Μυκηνών, βωμούς και θρησκευτικά σύμβολα κρητομυκηναϊκά. Λατρευόταν η Θεά Μητέρα, θεά της γονιμότητας, αλλά και αρκαδικοί θεοί, όπως ο Απόλλωνας ο Κεραιάτης. Στην Έγκωμη βρέθηκε άγαλμα του θεού προστάτη του χαλκού. Επίσης το πλήθος των μυκηναϊκών αγγείων που βρέθηκαν μαρτυρούν την ύπαρξη εργαστηρίων στο νησί, τα οποία έφτιαξαν μυκηναίοι αγγειοπλάστες που εγκαταστάθηκαν στην Κύπρο.

Η ελληνική επιρροή, έγινε ειρηνικά και αβίαστα. Αποτέλεσμά της ήταν ο εξελληνισμός της Κύπρου. Το ελληνικό πνεύμα ρίζωσε βαθιά και διαφυλάχτηκε ανόθευτο για τρεις και πλέον χιλιάδες χρόνια. Η Κύπρος χαρακτηρίζεται ως η κιβωτός των ελληνικών παραδόσεων.

Πηγή: Ιστορία Γ' Δημοτικού, Από τη Μυθολογία στην Ιστορία, Βιβλίο του Δασκάλου, σελ. 97-100