ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ j0440424.jpg

Γύρω στα 8.500 π.Χ επικρατεί ένα κλίμα εύκρατο, που δεν διέφερε και πολύ από το σημερινό. Αρχίζει τότε το Ολόκαινο και παράλληλα η αρχή του τέλους της παλαιολιθικής εποχής.
Στο βαθμιαίο πέρασμα από την οικονομία της παλαιολιθικής και της μεσολιθικής στην οικονομία της νεολιθικής περιόδου συντέλεσε η αλλαγή του κλίματος, η οποία προκάλεσε τις μεταναστεύσεις ή την εξαφάνιση των μεγάλων θηραμάτων, η πληθυσμιακή αύξηση και η κατάκτηση ενός ολοένα και υψηλότερου επιπέδου τεχνολογίας.
Ο νεολιθικός τρόπος ζωής συντελέστηκε για πρώτη φορά γύρω στο 8.000 π.Χ. σε περιοχές της κεντρικής Μέσης Ανατολής.
Η νεολιθική εποχή στον ελλαδικό-αιγαιακό χώρο καλύπτει, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά δεδομένα, το χρονικό διάστημα
6.800-3.200 π.Χ. Κατά την εποχή αυτή συντελείται το πέρασμα από το στάδιο κυνηγιού-τροφοσυλλογής-αλιείας, που χαρακτήριζε την παλαιολιθική και μεσολιθική, στο παραγωγικό στάδιο της νεολιθικής.
«Για πρώτη φορά στην ιστορία του ο άνθρωπος παράγει την τροφή του δια μέσου καταστάσεων που ο ίδιος δημιουργεί και ελέγχει. Έτσι παύει να αποτελεί ο ίδιος ένα κομμάτι της φύσης και αρχίζει να ελέγχει το περιβάλλον. Από εδώ και πέρα όλες του οι προσπάθειες θα τείνουν προς το μεγαλύτερο έλεγχο του περιβάλλοντος, σε μια μορφή κυριαρχίας στη φύση με τις γνωστές καταστρεπτικές συνέπειες» (ΙΕΕ, τ. Α, σελ 49).
Σημαντικές πληροφορίες για τη νεολιθική εποχή μάς έδωσαν οι ανασκαφές στο Σέσκλο και το Διμήνι, στη Νέα Νικομήδεια, στα Σέρβια στη Μακεδονία, στα σπήλαια Φράγχθι και Αλεπότρυπα Δυρού στην Πελοπόννησο, στα νησιά Νάξος (Σπήλαιο Ζα) και Σάλιαγγος Κυκλάδων και στην Κύπρο η Χοιροκοιτία.


Τέχνη
Τέχνη στα προϊστορικά χρόνια και ιδιαίτερα στην εποχή του λίθου ονομάζουμε κάθε απλή ή σύνθετη κατασκευή, που δεν εξυπηρετεί άμεσα ή έμμεσα μια βιοτική ανάγκη. Έτσι, κάθε επέμβαση που ομορφαίνει ένα σκεύος ή ένα εργαλείο και του δίνει ένα νόημα που ξεπερνά την αδρανή πρώτη ύλη και κινείται στη σφαίρα την πνευματική, αποτελεί τέχνη.
Για πρώτη φορά στα νεολιθικά χρόνια
ο πηλός, μια φυσική πρώτη ύλη που συναντάται με αφθονία στη φύση, μετασχηματίζεται με τη βοήθεια της φωτιάς σε σκληρό ανθεκτικό υλικό. Η κεραμική είναι λοιπόν η τέχνη που δημιουργεί το πρώτο συνθετικό υλικό που κατασκεύασε ο άνθρωπος με τη βοήθεια της τεχνολογίας.
Ο νεολιθικός άνθρωπος διακοσμεί τα αγγεία του χρησιμοποιώντας τα χρώματα για τη γραπτή διακόσμηση και το αιχμηρό εργαλείο για την εγχάρακτη διακόσμηση.


Η ειδωλοπλαστική αποτελεί μια από τις σημαντικότερες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης του νεολιθικού ανθρώπου.
Σίγουρα ικανοποιούσε τις πνευματικές ανάγκες του προϊστορικού ανθρώπου.
«Ο προϊστορικός άνθρωπος πρόσεξε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της γυναίκας και πίστεψε αμέσως πως έκρυβε μέσα της μια μυστική, ανεξήγητη δύναμη. Όπως η δύναμη της γης προκαλεί περιοδικά τη βλάστηση και προμηθεύει στον άνθρωπο τα μέσα διατροφής του, έτσι και η γυναίκα εξασφαλίζει με τον ίδιο τρόπο τη διαιώνιση του είδους. Μη μπορώντας αλλιώς να εξηγήσει τις ζωοδότρες αυτές δυνάμεις, τις μορφοποίησε με την τέχνη της ειδωλοπλαστικής…» (ΙΕΕ, τ. Α, σελ. 85).


Πηγή: Ιστορία Γ' Δημοτικού, Από τη Μυθολογία στην Ιστορία, Βιβλίο του Δασκάλου, σελ. 78-79

ΣΧΕΤΙΚΟΙ ΔΙΚΤΥΑΚΟΙ ΤΟΠΟΙ animated_computer.gif


Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού: ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΙΘΟΥ

Εποχή του Λίθου


Νεολιθική Εποχή